Hospitacja zajęć w roku szkolnym 2025/2026 — lista dyrektora pod 12 nowych kryteriów

Przed nowelizacją z 28 listopada 2025 r. arkusze hospitacji były dopasowane do 11 kryteriów oceny pracy (z czego 2 były dodatkowe — różne dla różnych nauczycieli). Dziś wszyscy nauczyciele oceniani są na podstawie tego samego katalogu 12 kryteriów, co oznacza że Twój arkusz hospitacji też powinien się zmienić — żeby obserwacja jednoznacznie przekładała się na późniejszą punktację.

Ten artykuł to gotowa lista dyrektora — co konkretnie obserwować na każdym etapie zajęć, żeby po hospitacji mieć materiał do wpisania punktów 0–3 w każdym z 12 kryteriów. Możesz wydrukować, wpiąć w teczkę nauczyciela i wracać do niej co rok.

Po co właściwie hospitujesz w 2025/2026

Trzy główne cele hospitacji w nowym systemie:

1. Dostarczenie dowodów do oceny pracy — konkretne fakty z hospitacji to podstawa uzasadnienia każdego kryterium. „Stwierdzono użycie metod aktywizujących” bez przykładu = ogólnik, który kuratorium odrzuca.
2. Dwukierunkowy feedback — nauczyciel po rozmowie pohospitacyjnej dostaje konkretne wskazówki jak poprawić warsztat.
3. Diagnoza poziomu szkoły — agregacja obserwacji wszystkich nauczycieli pomaga dyrektorowi zidentyfikować systemowe problemy (np. cała szkoła słabo z indywidualizacją → szkolenie wewnętrzne).

Według klasyfikacji nadzoru pedagogicznego, hospitacje dzielą się na trzy typy (Portal Oświatowy):

• Doradczo-doskonalącą — pomoc nauczycielowi w samoocenie (np. po szkoleniu, po wprowadzeniu nowej metody).
• Kontrolno-oceniającą — diagnoza jakości pracy (typowa hospitacja w trakcie procedury oceny pracy).
• Diagnozującą — ocena efektów procesu dydaktycznego (np. przed wystawieniem oceny semestralnej klasy).

Najważniejsza dla oceny pracy jest kontrolno-oceniająca. Jej arkusz to lista poniżej.

Ile hospitacji przed wystawieniem oceny pracy

Rozporządzenie nie podaje minimalnej liczby. W praktyce:

• 1 hospitacja wystarczy formalnie, ale 2–3 dają dyrektorowi wiarygodniejszy obraz.
• W przypadku negatywnej oceny lub przewidywanego sporu — minimum 3 hospitacje w odstępach miesięcznych. Sąd pracy przy ewentualnym powództwie nauczyciela bardzo skrupulatnie sprawdza, czy oceniający miał wystarczającą podstawę dowodową.
• Każda hospitacja powinna być różnego typu lekcji (np. lekcja powtórzeniowa, wprowadzenie tematu, lekcja oparta na pracy w grupach) — żeby uniknąć jednostronnego obrazu.

Przed hospitacją — przygotowanie dyrektora

Niezależnie od typu hospitacji, dobry dyrektor:

• Zapowiada hospitację z 2–7 dniowym wyprzedzeniem (z wyjątkiem hospitacji niezapowiedzianej w sytuacjach problemowych).
• Prosi nauczyciela o scenariusz lekcji lub konspekt — to dowód świadomego planowania.
• Sprawdza w dzienniku elektronicznym: ostatnie oceny klasy, frekwencję, zapisane wpisy nauczyciela (czy są zgodne z tematyką podstawy).
• Zna specyfikę klasy (czy są uczniowie z opinią/orzeczeniem PPP — co implikuje obowiązek dostosowania).

Lista hospitacji — na bieżąco w trakcie zajęć

Poniżej gotowa lista pytań ułożona pod 12 kryteriów oceny. Notuj na bieżąco — najlepiej w wydrukowanej tabeli z kolumną „Obserwacja konkret” obok każdego punktu. Cel: po lekcji masz zebrane konkretne fakty, na których oprzesz uzasadnienie do każdego z 12 kryteriów.

Kryterium 1 — Poprawność merytoryczna i metodyczna

Co obserwować:

• [ ] Czy treść lekcji jest zgodna z podstawą programową (sprawdź konkret — np. jeśli to matematyka kl. 5, czy zagadnienie znajduje się w podstawie)?
• [ ] Czy nauczyciel popełnia błędy merytoryczne (rzeczowe nieprawidłowości, błędne definicje)?
• [ ] Czy używa metod aktywizujących (np. praca w grupach, dyskusja moderowana, gamifikacja, metoda problemowa)?
• [ ] Czy korzysta z narzędzi multimedialnych (tablica interaktywna, prezentacja, platforma cyfrowa, własne materiały)?
• [ ] Czy struktura lekcji jest logiczna (wprowadzenie → realizacja → utrwalenie → ewaluacja)?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 2 — Analiza własnej pracy

Co obserwować (i pytać po lekcji):

• [ ] Czy nauczyciel w trakcie lub po lekcji odnosi się do wcześniejszych doświadczeń klasy (np. „Na poprzedniej lekcji większość z was nie poradziła sobie z X, dlatego dziś podchodzimy inaczej”)?
• [ ] Czy w rozmowie pohospitacyjnej nauczyciel jest w stanie samodzielnie wskazać co się udało, co nie?
• [ ] Czy nauczyciel ma roczne sprawozdanie z autorefleksją (sprawdź dokumenty)?
• [ ] Czy widać konkretną zmianę między latami w sposobie pracy nauczyciela?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 3 — Bezpieczeństwo i higiena

Co obserwować:

• [ ] Czy rozmieszczenie w sali sprzyja bezpieczeństwu (przejścia drożne, brak naruszeń BHP)?
• [ ] Czy nauczyciel kontroluje zachowanie uczniów w sytuacjach potencjalnie niebezpiecznych (np. przerwa techniczna, eksperyment, gimnastyka)?
• [ ] Czy sprzęt jest sprawny i wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem?
• [ ] Czy nauczyciel zwraca uwagę na higienę (przerwa na wodę, otwarcie okna, postawa przy biurku)?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 4 — Prawa dziecka

Co obserwować:

• [ ] Czy nauczyciel traktuje uczniów z szacunkiem (zwraca się po imieniu/nazwisku, nie publicznie wyśmiewa)?
• [ ] Czy nauczyciel nie etykietuje uczniów (np. „znowu Kowalski” w negatywnym kontekście)?
• [ ] Czy w razie konfliktu między uczniami interweniuje zgodnie z procedurą wewnątrzszkolną?
• [ ] Czy dba o godność ucznia z trudnościami (nie wystawia na pośmiewisko, daje czas)?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 5 — Wspieranie rozwoju ucznia

Co obserwować:

• [ ] Czy nauczyciel różnicuje zadania (np. dwie wersje pracy domowej dla uczniów silniejszych i słabszych)?
• [ ] Czy uwzględnia uczniów z orzeczeniem/opinią PPP w trakcie lekcji (więcej czasu, inne sformułowania, inne materiały)?
• [ ] Czy angażuje uczniów uzdolnionych w dodatkowe zadania (np. prowadzenie fragmentu lekcji, rozwiązanie zadania bonusowego)?
• [ ] Czy w rozmowie pohospitacyjnej potrafi wymienić uczniów wymagających szczególnego wsparcia i co dla nich robi?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 6 — Postawy obywatelskie i patriotyczne

Co obserwować (i sprawdzić w dziennikach / dokumentacji wychowawczej):

• [ ] Czy nauczyciel wpłata kontekst obywatelski w treść lekcji, gdy materiał na to pozwala?
• [ ] Czy klasa angażuje się w akcje społeczne pod jego kierunkiem (sprawdź dziennik wychowawcy lub plan pracy)?
• [ ] Czy nauczyciel organizuje akademie, projekty patriotyczne, spotkania ze świadkami historii?
• [ ] Czy w komunikacji z klasą używa języka szacunku (do innych narodowości, mniejszości, religii)?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 7 — Współpraca z nauczycielami

Co obserwować i sprawdzić poza lekcją:

• [ ] Czy nauczyciel uczestniczy w zespołach przedmiotowych (sprawdź protokoły zebrań)?
• [ ] Czy w rozmowie pohospitacyjnej wspomina wspólne projekty z innymi nauczycielami?
• [ ] Czy dzieli się materiałami (sprawdź — czy w bibliotece zespołu są jego konspekty, prezentacje)?
• [ ] Czy prowadzi lekcje otwarte lub szkolenia wewnątrzszkolne?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 8 — Przestrzeganie przepisów

Co sprawdzić w dokumentach (nie w trakcie lekcji):

• [ ] Czy dziennik elektroniczny jest prowadzony rzetelnie (frekwencja, oceny, tematy zajęć — terminowo)?
• [ ] Czy nauczyciel zachowuje RODO w komunikacji (nie udostępnia ocen na grupowych komunikatorach)?
• [ ] Czy wpłaca dokumentację (sprawozdania, plany pracy) w wyznaczonych terminach?
• [ ] Czy nie ma uwag z kontroli kuratoryjnej / wewnętrznej?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 9 — Doskonalenie zawodowe i komunikacja

Co obserwować na lekcji + sprawdzić w teczce nauczyciela:

• [ ] Czy nauczyciel mówi językiem zrozumiałym dla danej grupy wiekowej (nie zalewa terminologią)?
• [ ] Czy odpowiada na pytania uczniów merytorycznie i bez zniechęcania?
• [ ] Czy w teczce nauczyciela są zaświadczenia o szkoleniach z ostatnich 12 miesięcy?
• [ ] Czy widać wdrożenie wiedzy ze szkoleń w praktyce (np. po kursie z metod aktywizujących lekcja zaczyna być prowadzona inaczej)?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 10 — Współpraca z rodzicami

Co sprawdzić w dokumentach + zebrać opinię rady rodziców:

• [ ] Czy nauczyciel regularnie kontaktuje się z rodzicami (sprawdź wpisy w dzienniku, korespondencję mailową)?
• [ ] Czy wywiadówki klasowe odbywają się zgodnie z harmonogramem (frekwencja na poziomie min. 60%)?
• [ ] Czy rodzice angażują się w życie klasy (zapisy w protokołach z wycieczek, pomocy przy wydarzeniach)?
• [ ] Co opinia rady rodziców mówi o nauczycielu (zbierzesz formalnie do oceny)?

Kryterium 10 nie dotyczy szkół branżowych II stopnia oraz szkół dla dorosłych.

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 11 — Realizowanie innych zajęć i czynności

Co sprawdzić w przydziale czynności i dokumentacji:

• [ ] Czy nauczyciel prowadzi zajęcia pozalekcyjne (koło, klub, zespół) — i czy rzetelnie je realizuje (frekwencja, materiały)?
• [ ] Czy pełni dyżury międzylekcyjne zgodnie z grafikiem?
• [ ] Czy angażuje się w organizację wydarzeń szkolnych (akademie, dni otwarte, wycieczki)?
• [ ] Czy podejmuje zadania ponadetatowe (np. opieka nad samorządem, koordynacja projektu, mentor dla nowego nauczyciela)?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Kryterium 12 — Diagnozowanie i indywidualizacja

Co obserwować na lekcji + sprawdzić w dokumentacji ZPP-P:

• [ ] Czy nauczyciel różnicuje materiał dla uczniów na różnych poziomach (np. dwa zestawy zadań)?
• [ ] Czy dostosowuje wymagania dla uczniów z opinią/orzeczeniem (sprawdź dokumentację — czy są wpisane dostosowania)?
• [ ] Czy w trakcie lekcji zauważa, że uczeń nie nadąża i interweniuje (a nie ignoruje)?
• [ ] Czy prowadzi diagnozę kompetencji uczniów na początku roku (sprawdź — czy są karty diagnostyczne)?

Notatki konkret: _______

Wstępna punktacja: ☐ 3/3 ☐ 2/3 ☐ 1/3 ☐ 0/3

Po hospitacji — rozmowa zwrotna

Rozmowa pohospitacyjna powinna nastąpić w ciągu 7 dni od hospitacji. Struktura:

1. Pytanie otwierające dla nauczyciela: „Jak Pan/Pani ocenia tę lekcję? Co poszło dobrze, co by Pan/Pani zrobił/a inaczej?” — to bezpośrednio dowód do Kryterium 2 (Analiza własnej pracy).
2. Twoje obserwacje konkretnie — odwołuj się do tego, co zapisałeś. Unikaj ogólników typu „dobrze poszło”. Mów: „Zauważyłem że w 18. minucie zastosował Pan/Pani pracę w parach, co skutecznie zaktywizowało dwóch uczniów którzy wcześniej milczeli — to dobry przykład Kryterium 1”.
3. Wskazówki rozwojowe — 2–3 konkrety co poprawić. „Zwróciłbym uwagę na uczennicę w drugiej ławce która przez całą lekcję nie była zaangażowana — mogłoby pomóc zindywidualizowane zadanie”.
4. Zapytaj o samorefleksję — co nauczyciel zrobi w następnym tygodniu na podstawie tej rozmowy. To wzmacnia kryterium 2.
5. Protokół z hospitacji — pisemne podsumowanie z punktami i wskazówkami, podpisane przez Was obu. To dokument który wykorzystasz w ocenie pracy.

Wzór protokołu z hospitacji (skrót)

PROTOKÓŁ Z HOSPITACJI

Data: 15.05.2026
Nauczyciel: Anna Nowak
Przedmiot: Język polski, klasa 6a
Temat lekcji: Kompozycja i środki stylistyczne w „Panu Tadeuszu"
Hospitujący: dyr. Jan Kowalski
Typ hospitacji: kontrolno-oceniająca

WNIOSKI Z OBSERWACJI:

Kryterium 1 (poprawność): zaobserwowano użycie metod aktywizujących
(praca w grupach 4-osobowych z analizą fragmentów, dyskusja
moderowana). Treść zgodna z podstawą programową kl. 6.
Sugerowana punktacja: 3/3.

Kryterium 5 (wspieranie rozwoju): obserwowano dostosowanie wymagań
dla ucznia X (z opinią PPP) — uproszczone zadanie + dłuższy czas.
Sugerowana punktacja: 3/3.

Kryterium 12 (indywidualizacja): zaobserwowano dwa poziomy zadań
domowych. Sugerowana punktacja: 3/3.

[...]

WNIOSKI ZWROTNE DLA NAUCZYCIELA:
1. Zwrócić uwagę na zaangażowanie uczennicy z 2. ławki — sugestia
   indywidualizacji zadań kierowanych bezpośrednio do niej.
2. Rozważyć zwięźlejsze podsumowanie końcowe (zabrakło 3 minut).

Podpis dyrektora:                Podpis nauczyciela:
............................     ............................

Z hospitacji do oceny pracy — automatyczne przeniesienie

Po przeprowadzeniu 1–3 hospitacji masz konkretną dokumentację dla każdego z 12 kryteriów. Czas wystawić ocenę.

Klasyczny sposób: ręcznie przepisać wnioski do karty oceny, dopisać 3 zdania uzasadnienia per kryterium, podsumować punkty, policzyć procent. Średnio 4–6 godzin per nauczyciel.

Asystent OcenaPracyNauczyciela.pl robi to w 10 minut. Wpisujesz spostrzeżenia z hospitacji w czacie (tekstem lub głosem), wybierasz ocenę docelową, asystent generuje 12 spersonalizowanych uzasadnień + sumę punktów + procent + ocenę finalną. PDF gotowy do podpisu eksportujesz jednym kliknięciem. Pierwsze 3 oceny gratis.

Co zrobić, jeśli hospitacja wypadła słabo

Jeśli w trakcie hospitacji zauważyłeś poważne uchybienia (błąd merytoryczny, naruszenie godności ucznia, niedoskonalość metodyczna prowadząca do braku rozumienia przez większość klasy):

1. Nie reaguj w trakcie lekcji (chyba że zagrożone jest bezpieczeństwo dziecka). Nauczyciel zachowuje twarz przed klasą — feedback w pełni dostarczasz w rozmowie pohospitacyjnej.
2. Udokumentuj precyzyjnie w protokole — dokładne sformułowania, godziny, kontekst.
3. Zaplanuj dodatkową hospitację w odstępie 2–4 tygodni, żeby zobaczyć czy nauczyciel skorygował błąd po feedbacku.
4. Jeśli druga hospitacja również wypada źle → masz materiał do oceny »dobrej« (55–74%) lub negatywnej (poniżej 55%) — z odpowiednim uzasadnieniem opartym o konkrety.

Pełny przewodnik po negatywnej ocenie pracy →

Źródła

• Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 29 października 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1550)
• Arkusz hospitacji lekcji — Portal Oświatowy
• Arkusz hospitacji lekcji — wzór 2025 — Szkoła Globalna
• Arkusz obserwacji lekcji — Kuratorium Oświaty w Rzeszowie
• Przykładowe wnioski z obserwacji lekcji — Szkoła Globalna